دام زند - گوسفند زنده - عرضه دام بهداشتی

یکی از سوالات و چالش هایی که مردم همواره با آن ها مواجه هستند این است که پوست گوسفندان چه کاربردهایی دارد؟ حال با ما همراه شوید تا به برسی بیشتر این موضوع بپردازیم.

تنوع دام زنده در ایران بسیار زیاد است، در نگاه اول نمی توان درباره نژاد گوسفند زنده نظر داد. گرچه خیلی ها از روی جثه و نوع گوشت دام ها را طبقه بندی می کنند. باید گفت این کار از نطر علمی بسیار نادرست است. زیرا در این باره اتفاق نظر بسیاری وجود دارد. نژاد های مختلفی چون: بلوچ، عربی، افشاری، مهربانی نیز وجود دارد. ممکن است نژادهای یک گونه از گوسفندان زنده دارای جثه های متفاوتی باشند، پس بهتر است طبقه آن ها بر اساس نوع پشم صورت بگیرد. در این مقاله به طبقه دام های زنده بر اساس طبقه بندی ذکر شده اشاره شده است.

پوست های نرم یا زینتی

نژادهایی چون: قره گل، غورگی، قوچانی و دارای پوستی نرم هستند، که رویش مناسبی دارند. یعنی می توان بدون زدودن آن ها، پوست هایی نرم و تازه به وجود بیاوریم. این پوست های زینتی با قیمت بالا در بازار به فروش می رسد.

چرم

پس از طی عملیات طولانی بر روی پوست، چرم به دست می آید. نوع پوست در این فعالیت ها، پوست خشک یانک سود است. مراح ایجاد چرم طبق فرایند زیر است:

پس از جمع آوری پشم ها و جدا سازی پوست از آن ها، چربی گیر از پوست انجام می شود که به  این مرحله لاش گیری می گویند. بعد از آن مرحله قلیایی یا اسیدی کردن پوست می باشد. در پایان نیز آنزیمی کردن پوست، تراش و رنگ آمیزی، خشک کردن وشفاف سازی نیز انجام می گردد. در ایران پوست چرم دارای ارزش گرانبهایی می باشد.

جیر

روش تولید آن مانند چرم است، این این تفاوت که در چرم سازی به ظاهر آن توجه شده ولی در جیر سازی قسمت های داخلی و گوشتی بیشتر مورد توجه قرار می گیرد. همچنین از محلول های قلیایی بیشتری در جیر سازی استفاده  می نمایند

پوست نمک سود مرطوب یا نمک سود خام

ابتدا جهت رفع آلودگی پوست را با آب کامل تمیز می کنند، و برای جلوگیری از آلودگی روس قسمت های گوشتی نمک می ریزند.

پوست نمک سود خشک

نوعی پشم گوسفند است که در مجاورت هوا و بدون نور خورشید مستقیم تهیه می شود. پشم را بعد از جداسازی روی زمین پهن کرده یا آن ها را بر روی دیواری می آویزند.

پوست خشک

بعد جداسازی پوست از دام های زنده، آن ها را در مکانی سایه دار وخشک قرار می دهند. این روش باید ذور از اشعه آفتاب خشک شود زیرا از فاسد شدن پوست جلوگیری می شود. آفتاب زدگی موجب ایجاد لکه و کاهش قیمت در پوست های خشک گردد.

پوست قره گل

گوسفندان زنده قره گل بیشتر در مناطق سزخس و شیراز زندگی می کنند . پشم این دام ها زیبا بوده و دارای پیچش خاصی است. پوست گوسفندان ورامینی و زندی هم دارای مرغوبیت بالایی می باشد.

بغنه

بره های زنده بلوچ قادرند محصولات با ارزشی چون بغنه را ایجاد کنند. رنگ بغنه سفید بوده و دارای تارهای یک دست و فشرده است. مرسوم ترین آن ها در کشور روسیه موجودمی باشد. از بغنه محصولات جانبی دیگری چون: کلاه، دستکش و انواع پوشاک نیز ساخته می شود.

سالامبور

سالامبور به وجود می آید. اگر بر روی پوست های خام جدا شده از دام های زنده، عملیات فیزیکی و شیمیایی انجام شود. از این نوع پوست، می توان چرم تهیه کرد.

عوامل موثر در مرغوبیت پوست

تغذیه:

نوع تغذیه های دام های زنده می تواند در نوع پوستشان بسیار موثر باشد. به عنوان مثال بره های کوچک به خاطر تغذیه شان پوستی نرم و لطیف دارند. گوسفندانی که از علوفه های خشک تغذیه می کنند به مراتب پوست خشک تری دارند. دام های که در مراتع کوهستانی زندگی می کنند، دارای پوست مرغوب تری هستند.

نور و روشنایی:

دام هایی که در معرض نور طبیعی هستند به مراتب پوست خشک تری نسبت به آن هایی هستند که در محیط های بسته به سر می برند.

بهداشت دام و جایگاه:

نطافت و شستشوی دائم پوست سبب نرم شدن، چربی زدایی و باز شدن پوست از هم می شود.

داغ کردن و آرایش پوست:

دام های رنده ای که جهت خرید و فروش علامت گذاری می شوند، پوستشان بیشتر در معرض آسیب قرار می گیرد. مکان هایی که در آن ها خریدو فروش دام های زنده صورت می گیرد، برای علامت گذاری قسمتی از پوست را با حنا و رنگ های شیمیایی می سوزانند. به همین ترتیب هنگام جداسازی با پوستی خشک و سفت روبه رو خواهیم بود.

رعایت اصول پشم چینی:

اصول رعایت پشم چینی بسیار مهم است. بهتر است این کار را در هنگام روز انجام تا دهید تا هنگام پشم چینی از گوسفندان، روی پوستشان زخم و بریدگی ایجاد نشود. رعایت این نکات منجر به تولید و عرضه دام بهداشتی زنده خواهد شد.